Batimetrik Haritalama
Su yüzeyinin altında kalan arazinin haritası.
Batimetri, su altındaki yüzeyin derinlik ölçümüyle haritalanmasıdır. Tekneye monte edilen iskandil sistemi su içine ses dalgası gönderir; dalganın tabandan dönüş süresi derinliği verir. Tek ışınlı sistemler hat boyunca, çok ışınlı sistemler ise şerit halinde tarama yapar.
Ölçüm, su seviyesinin sürekli değiştiği bir ortamda yapıldığı için gelgit ve seviye düzeltmesi sürecin ayrılmaz parçasıdır. Ayrıca ses hızının su sıcaklığı ve tuzluluğuna göre değişmesi hesaba katılır; bu düzeltmeler yapılmadan ham derinlik değeri güvenilir değildir.
Sonuç, karadaki arazi modelinin su altındaki karşılığıdır. Kıyı yapılarında iki veri birleştirilerek kesintisiz bir yüzey elde edilir: kara tarafı hava yöntemleriyle, su tarafı batimetriyle ölçülür ve tek modelde buluşur.
Süreç nasıl işliyor
- 01
Sefer planı
Alanın derinlik aralığına ve istenen çözünürlüğe göre tarama hatları planlanır; sığ bölgeler için ayrı yaklaşım belirlenir.
- 02
Ses hızı ve seviye ölçümü
Su kolonunda ses hızı profili alınır, su seviyesi referans istasyonla sürekli kaydedilir.
- 03
Tarama
Planlanan hatlar binişimli taranır; konumlandırma GNSS ve hareket sensörüyle birlikte kaydedilir.
- 04
İşleme ve model üretimi
Gürültü temizlenir, düzeltmeler uygulanır ve derinlik modeli ile eş derinlik eğrileri üretilir.
Tipik kullanım alanları
- Liman ve marina derinlik kontrolü
- Baraj ve gölet sediment birikim takibi
- Kıyı yapılarında tasarım altlığı
- Tarama (dredging) öncesi ve sonrası hacim hesabı
- Nehir yatağı ve taşkın çalışmaları
Batimetrik Haritalama hakkında sık sorulanlar
Bulanık suda ölçüm yapılabilir mi?
Evet. Akustik ölçüm suyun berraklığından etkilenmez; bu yönüyle optik yöntemlerden ayrılır. Ancak yoğun sediment ve gaz kabarcığı sinyali zayıflatabilir, bu durumda hat sıklığı artırılır.
Çok sığ bölgeler nasıl ölçülüyor?
Teknenin giremediği sığlıklarda insansız su üstü aracı veya kıyı tarafında hava yöntemleri devreye girer. Amaç kara ile su verisi arasında boşluk bırakmamaktır.
Dönemsel ölçümle sediment birikimi hesaplanabilir mi?
Evet, bu en yaygın kullanımlardan biridir. Aynı alanın farklı tarihlerdeki derinlik modelleri karşılaştırılarak birikme veya aşınma hacmi sayısal olarak raporlanır.